تکالیف پزشکان به عنوان مودیان مالیاتی

حق یا تکلیف

دو نگرش به مودیان مالیاتی در یک نظام مالیاتی می توان داشت :

1 - مودیان مالیاتی نسبت به نظام مالیاتی حق دارند .

2 - مودیان مالیاتی نسبت به نظام مالیاتی تکلیف دارند .

مقدمه

نوع قانون گذاری در کشور ما تکلیف محور هست ، لذا نیاز به تغییر نگرش از تکلیف محوری به حق محوری مودیان احساس ،که در این صورت پرداخت مالیات ، اخلاقی و عدم پرداخت مالیات امری غیر اخلاقی در جامعه تلقی می گردد

باید نوع نگرش مالیات بر ارث(جدید)، مالیات فاقد تکلیف و جریمه به سایر منابع مالیاتی تسری پیدا کند ، در این صورت با رعایت ترتیبات قانونی ، مودی تشویق و با عدم رعایت ترتیبات قانونی تشویقات حذف و مودی متضرر می گردد.

اجرای قانون توسط مودی باید درطول هدف مودی باشد نه در عرض آن و موجب حصول هدف فعالیت اقتصادی و حداکثر شدن ثروت گردد .

ریشه اختلافات مالیاتی تشخیص مالیات توسط ماموران مالیاتی می باشد به جای رفع اختلاف ، باید پیشگیری و ریشه را حذف و یا درمان کرد .

با اجرای صحیح و کامل ماده 97 قانون مالیات های مستقیم مصوب 1394 مبنای تعیین مالیات خود اظهاری مودیان خواهد بود که در این جهت لازم است :

الف – اظهارنامه هایی که با اطلاعات طرح جامع موضوع ماده 169 مکرر مغایرت نداشته باشد بدون رسیدگی قبول گردد.

ب –حداکثر 5% از اظهارنامه ها رسیدگی شود.

ج - تعیین مالیات فقط مستند به اطلاعات طرح جامع موضوع ماده 169 مکرر باشد

تکالیف پزشکان به عنوان مودیان مالیاتی :

هدف ، رعایت قانون با انجام تکالیف ، به نحوی که پزشک مشمول جرائم و جرم مالیاتی نشود و کمترین مالیات بدون جریمه پرداخت گردد.

نتیجه ، مالیات عادلانه بدون مراجعه به ادارات امور مالیاتی و دخالت یا تشخیص ماموران مالیاتی پرداخت گردد.

هر پزشک می تواند دو نوع درآمد داشته باشد :

الف - درآمد حقوق ب – درآمد شغل پزشکی (مشاغل)

ابتدا تکالیف مرتبط به درامد مشاغل را مرور می کنیم :

اولین تکلیف ثبت نام :

به استناد ماده 169 و تبصره 3 ماده 177ق.م.م (تکلیف عمومی)کلیه اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل(خدمات پزشکی و درمانی) موظف به ثبت نام در نظام مالیاتی می باشند(tax.gov.ir) ؛

صاحبان مشاغل (درمانی)مکلف به ثبت نام، می بایست:

1 -برای هر واحد شغلی(هر مجوز(نظام پزشکی)با هرتعداد شعبه)

2- یا برای هر محل، (با هر تعداد فعالیت ، یا شریک)

یک ثبت نام در نظام مالیاتی انجام دهند.

و هرگونه تغییرات از جمله، انحلال، تعطیلی فعالیت{(دائم یا موقت(تعلیق)}،تغییرنام، تغییرشغل، تغییرنشانی، تبدیل فعالیت انفرادی به مشارکتی و یا بالعکس، تغییر شرکاء (اختیاری یا قهری) و یا سایر موارد را حداکثر ظرف مدت دو ماه از تاریخ انجام یا وقوع تغییرات به سازمان اعلام نمایند.

دومین تکلیف صدور صورتحساب :

کلیه اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل(خدمات پزشکی و درمانی) مکلفند برای انجام معاملات خود صورتحساب صادر نمایند

ولیکن بابت ارائه خدمات درمانی کمتراز 5% معاملات کوچک(در سال 97 مبلغ 1250000 تومان و در سال 98 مبلغ 1640000تومان) به بیمارانی که درخواست صورتحساب نداشته باشند ، توسط پزشکان گروه 3 مشاغل الزامی به صدور صورتحساب نمی باشد و توسط اشخاص حقوقی و پزشکان گروه اول و دوم مشاغل الزام به درج مشخصات در صورتحساب و فهرست فروش نمی باشد(تجمعی)

تکلیف سوم ارائه فهرست معاملات :

ارائه دهنده خدمات درمانی ذیل مکلفند، فهرست معاملات خود را تا یک ماه ونیم ماه بعد از هر فصل ارائه کنند

الف - اشخاص حقوقی

ب – پزشکان گروه اول مشاغل :

1 – نوع فعالیت : صاحبان بیمارستانها،زایشگاهها،کلینکهای تخصصی

2 – حجم فعالیت : درامد سال قبل بالای 15 میلیاردریال یا درامد مشمول قطعی(قبل از معافیت)91 به بعدکه تا تاریخ پایان دی ماه سال قبل از شروع سال مالیاتی ابلاغ شده باشد بیش از یک میلیارد و پانصد میلیون ریال

تکلیف چهارم ارائه اظهارنامه مالیات عملکرد :

الف - اشخاص حقوقی به استناد ماده 110 ق.م.م مکلف اند اظهارنامه و ترازنامه و حساب سود و زیان متکی به دفاتر و اسناد و مدارک خود را حداکثر تا چهارماه پس از سال مالیاتی به اداره امور مالیاتی که محل فعالیت اصلی شخص حقوقی در آن واقع است تسلیم و مالیات متعلق را به نرخ ماده 105 ق.م.م پرداخت نمایند.

و ب – اشخاص حقیقی پزشک (مشاغل) به استناد ماده 100 ق.م.م مکلف اند اظهارنامه مالیاتی مربوط به فعالیت های شغلی خود را در یک سال مالیاتی برای هر واحد شغلی یا برای هر محل جداگانه طبق نمونه ای که وسیله سازمان امور مالیاتی کشور تهیه خواهد شد تنظیم و تا آخر خرداد ماه سال بعد به اداره امور مالیاتی محل شغل خود تسلیم و مالیات متعلق را به نرخ مذکور در ماده (131) ق.م.م پرداخت نمایند.

مالیات مقطوع گروه سوم مشاغل :

به استناد تبصره ماده 100 ق.م.م سازمان امور مالیاتی کشور میتواند برخی از مشاغل یا گروههایی از آنان را که میزان فروش کالا و خدمات سالانه آنها حداکثر سی برابر معافیت موضوع ماده (84) این قانون باشد از انجام بخشی از تکالیف از قبیل نگهداری اسناد و مدارک موضع این قانون و ارائه اظهارنامه مالیاتی معاف کند و مالیات مودیان مذکور را بصورت مقطوع تعیین و وصول نماید.

لذا صاحبان مشاغل گروه سوم موضوع ماده (۲) آیین نامه اجرایی موضوع ماده ۹۵ قانون فوق که مجموع فروش کالا و خدمات آنها در سال ۱۳۹۷ حداکثر سی برابر معافیت موضوع ماده ۸۴ قانون مالیات های مستقیم (جهت پزشکان گروه 3 مبلغ 500 میلیون تومان) باشد ، در صورت تکمیل و ارسال فرم موضوع این دستورالعمل که در سامانه سازمان امور مالیاتی کشور قرار داده شده، از نگهداری اسناد و مدارک و تسلیم اظهارنامه مالیاتی موضوع قانون مالیات های مستقیم معاف می باشند.

مالیات صاحبان مشاغل بابت عملکرد سال ۱۳۹۷، بر مبنای مالیات قطعی عملکرد سال ۱۳۹۶ به صورت مقطوع تعیین شده; به این صورت که :

مودیان با میزان مالیات قطعی تا ۲۵ میلیون ریال، بدون افزایش نسبت به عملکرد سال ۱۳۹۶

همچنین مودیان با میزان مالیات قطعی بیش ۲۵ میلیون ریال تا ۵۰ میلیون ریال با ۵ درصد افزایش،

مودیان با میزان مالیات قطعی بیش از ۵۰ میلیون ریال تا ۱۰۰ میلیون ریال با ۹ درصد افزایش

و مودیان با میزان مالیات قطعی بالاتر از ۱۰۰ میلیون ریال با ۱۵ درصد افزایش نسبت به عملکرد سال ۱۳۹۶ تعیین شده است.

مودیانی که تمایل به استفاده از شرایط این دستورالعمل را دارند، می بایست از طریق سیستم الکترونیکی (طبق فرم مربوط) از طریق پایگاه اینترنتی www.tax.gov.ir مراتب را به سازمان امور مالیاتی کشور اعلام نمایند.

صاحبان مشاغل مذکور در صورتی که سال ۱۳۹۷ اولین سال فعالیت آنها می باشد ( در سال ۱۳۹۶ فاقد فعالیت باشند) و همچنین صاحبان مشاغل مشارکتی که در طی سال ۱۳۹۷ شرکای آنها تغییر نموده باشد(تغییر هر یک از شرکا)، مشمول مفاد این دستورالعمل نبوده و مکلف به انجام تکالیف قانونی مقرر ( ازجمله تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر) می باشند.

در خصوص مودیانی که امکان پرداخت مالیات مقطوع موضوع این دستورالعمل را به صورت یکجا در خردادماه ۱۳۹۸ ندارند، مالیات مقطوع فوق حداکثر تا چهار ماه به صورت مساوی تقسیط می گردد و عدم پرداخت به موقع مالیات و یا در صورت تقسیط، عدم پرداخت اقساط در سررسیدهای مقرر، مشمول جریمه موضوع ماده ۱۹۰ قانون مالیات های مستقیم خواهد بود.

هر گاه اسناد و مدارک مثبته ای به دست آید که مشخص شود مجموع فروش کالا و خدمات یا سایر درآمدهای مودی در سال ۱۳۹۷ بیش از مبلغ ابرازی به عنوان فروش کالا و خدمات و سایر درآمدهای فرم موضوع بند (۳) این دستورالعمل باشد، صرفا مالیات مابه التفاوت و جرایم متعلقه مطالبه می شود.

مالیات عملکرد سال ۱۳۹۷ مودیان موضوع این دستورالعمل در صورتیکه که اظهارنامه مالیاتی عملکرد سال ۱۳۹۷ خود را در موعد مقرر قانونی تسلیم نمایند یا پس از تسلیم اظهارنامه مالیاتی نسبت به تسلیم فرم موضوع بند (۱) این دستورالعمل اقدام نموده باشند ( به عنوان آخرین اقدام مودی قبل از پایان خرداد ۱۳۹۸) و یا در مهلت مقرر فرم مربوط را به سازمان امور مالیاتی کشور تسلیم نکنند و یا متقاضی اعمال مقررات قانونی از جمله مفاد مواد ۱۳۷، ۱۶۵ و ۱۷۲ قانون مالیات های مستقیم در خصوص درآمد عملکرد سال ۱۳۹۷ خود هستند، از شمول این دستورالعمل خارج بوده و با رعایت مقررات مربوطه تعیین خواهد شد.

تکلیف پنجم ارائه فهرست و پرداخت مالیات حقوق :

به استناد ماده 86 ق.م.م پرداخت کنندگان حقوق هنگام هر پرداخت یا تخصیص آن مکلفاند مالیات متعلق را طبق مقررات ماده (85) این قانون محاسبه و کسر و تا پايان ماه بعد ضمن تسلیم فهرستی متضمن نام و نشانی دریافت کنندگان حقوق و میزان آن به اداره امور مالیاتی محل پرداخت و در ماههای بعد فقط تغییرات را صورت دهند

تبصره۱ـ در مورد پرداختهایی که از طرف غیر از پرداختکننده اصلی حقوق به اشخاص حقیقی، به عمل میآید، پرداختکنندگان مکلفند هنگام هر پرداخت، مالیات متعلق را با رعایت معافیتهای قانونی مربوط به حقوق بهجز معافیت موضوع ماده(۸۴) این قانون، به نرخ مقطوع ده درصد(۱۰%) محاسبه، کسر و حداکثر تا پایان ماه بعد با فهرستی حاوی نام و نشانی دریافت کنندگان و میزان آن به اداره امور مالیاتی محل، پرداخت کنند و در صورت تخلف، مسؤول پرداخت مالیات و جریمههای متعلق خواهند بود.

تبصره۲ـ پرداختهای دانشگاهها، مراکز و مؤسسات آموزش عالی، پژوهشی و فناوری که دارای مجوز از شورای گسترش آموزش عالی وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مؤسسات آموزشی و پژوهشی قانونی دارای مجوز رسمی از وزارتین فوقالذکر میباشند، به اشخاص حقیقی اعم از کارکنان و غیرکارکنان خود در قالب حقالتدریس مشمول مالیات مقطوع به نرخ ده درصد (۱۰%) و حـقالتحقیق، حق پژوهش و قراردادهای پژوهشی و تحقیقاتی مشمول مالیات مقطوع به نرخ پنج درصد (۵%) با رعایت سایر احکام مقرر در تبصره (۱) خواهد بود

تبصره ۶ قانون بودجه 98:

الف ـ سقف معافیت مالیاتی موضوع ماده(۸۴) قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۱۳۶۶/۱۲/۴ و اصلاحات بعدی آن در سال ۱۳۹۸ سالانه مبلغ سیصد و سی میلیون (۳۳۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال تعیین میشود.

نرخ مالیات برکل درآمد کارکنان دولتی و غیردولتی اعم از حقوق و مزایای فوقxadالعاده(به استثنای تبصرههای(۱) و(۲) ماده(۸۶) قانون مالیاتهای مستقیم و اصلاحات بعدی آن و با رعایت ماده(۵) قانون اصلاح پارهای از مقررات مربوط به اعضای هیأت علمی مصوب ۱۳۶۸/۱۲/۱۶ با اصلاحات و الحاقات بعدی) و کارانه ،

مازاد بر مبلغ مذکور تا یک و نیم برابر آن مشمول مالیات سالانه دهدرصد(۱۰%)

و نسبت به مازادیک و نیم برابرتا دو و نیم برابر آن مشمول مالیات سالانه پانزده درصد (۱۵%)

و نسبت به مازاد دو و نیم برابر تا چهار برابر آن مشمول مالیات سالانه بیستدرصد (۲۰%)

و نسبت به مازاد چهاربرابر تا ششبرابر مشمول مالیات بیست و پنجدرصد (۲۵%)

و نسبت به مازاد شش برابر سی و پنجدرصد(۳۵%) میباشد.

میزان معافیت مالیاتی اشخاص موضوع مواد(۵۷) و(۱۰۱) قانون مالیاتهای مستقیم سالانه مبلغ دویست و پنجاه و هشت میلیون(۲۵۸.۰۰۰.۰۰۰) ریال تعیین میشود.

تکلیف ششم استفاده از صندوق فروشگاهی :

به استناد بند "ی" تبصره 6 قانون بودجه 98:

کلیه صاحبان حرف و مشاغل پزشکی، پیراپزشکی، داروسازی و دامپزشکی که مجوز فعالیت آنها توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان نظام پزشکی ایران و یا سازمان نظام دامپزشکی و سازمان دامپزشکی ایران صادر می شود، مکلفند در چهارچوب آیینxadنامه تبصره(۲) ماده(۱۶۹) قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۱۳۶۶/۱۲/۴ و اصلاحات و الحاقات بعدی آن از ابتدای سال ۱۳۹۸ از پایانه فروشگاهی استفاده کنند.

تکلیف هفتم کسر مالیات علی الحساب پرداخت های سال 98:

به استناد بند "ک" تبصره 6 قانون بودجه 98:

کلیه مراکز درمانی اعم از دولتی، خصوصی، وابسته به نهادهای عمومی غیردولتی، نیروهای مسلح، خیریهها و شرکتهای دولتی مکلفند ده درصد(۱۰%) از حقالزحمه یاحقالعمل پزشکی پزشکان را که به موجب دریافت وجه صورتحسابهای ارسالی به بیمهها و یا نقداً از طرف بیمار پرداخت میشود به عنوان علی الحساب مالیات کسر کنند و به نام پزشک مربوط تا پایان ماه بعد از وصول مبلغ صورتحساب به حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز کنند. مالیات علیالحساب این بند شامل کلیه پرداختهایی که به عنوان درآمد حقوق و کارانه مطابق بند «الف» این تبصره پرداخت و مالیات آن کسر میشود، نخواهد بود.

در اجرای مقررات بند (ک) تبصره (۶) قانون بودجه سال ۱۳۹۸ کل کشور مقرر می دارد:

۱-کلیه مراکز درمانی اعم از دولتی، خصوصی، وابسته به نهادهای عمومی غیر دولتی، نیروهای مسلح، خیریه ها و شرکت های دولتی ملکف به اجرای مقررات بند (ک) تبصره (۶) قانون مذکور خواهند بود.

۲-مقررات بند مذکور صرفا ناظر بر حق الزحمه یا حق العمل پزشکی پزشکان بوده و سایر شاغلین به حرفه های پزشکی از جمله دکترهای دارو ساز و دکترای علوم آزمایشگاهی، مشمول حکم این بند نخواهند بود.

۳-درآمد پزشکانی که با مراکز درمانی دارای رابطه استخدامی بوده و مشمول مقررات فصل مالیات بر درآمد حقوق می باشند، از شمول مقررات این دستورالعمل خارج است.

تذکر: در صورت وجود رابطه استخدامی پزشک با مراکز درمانی، کلیه دریافت های پزشک مشمول مقررات فصل مالیات بر درآمد حقوق بوده و تفکیک بخشی از درآمدها و عدم اعمال مقررات فصل مالیات بر درآمد حقوق به درآمدهای مذکور موضوعیت ندارد.

۴-مراکز درمانی مکلفند ده درصد (۱۰%) از حق الزحمه یا حق العملی را که به موجب دریافت وجه صورتحساب ارسالی به بیمه ها و یا دریافت نقدی از طرف بیمار، به پزشکان مشمول این دستورالعمل پرداخت می نمایند به عنوان علی الحساب مالیات کسر و تا پایان ماه بعد از وصول مبلغ صورتحساب ، طی قبض دریافتی از اداره امور مالیاتی مربوط (رسیدگی کننده به مالیات عملکرد مراکز درمانی) به نام پزشک به حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز نمایند.

۵-ملاک اعمال این مقررات پرداخت وجه به پزشکان می باشد. بنابر این درصورت پرداخت وجه حق الزحمه یا حق العمل پزشکان به صورت علی الحساب، فارغ از دریافت مبالغ آن از بیمه ها، پرداختی مذکور مشمول مقررات این دستورالعمل خواهد بود.

۶-مقررات این دستورالعمل صرفا شامل حق الزحمه یا حق العمل هایی است که ارائه خدمات و درآمد آن در سال ۱۳۹۸ تحقق یافته و در سال مذکور نیز پرداخت می شود.

۷-کسور مذکور به عنوان علی الحساب از مالیات عملکرد سال ۱۳۹۸ پزشکان قابل کسر خواهد بود.