نحوه تهیه اظهار نامه برآوردی موضوع ماده 97 ق.م.م توسط سازمان امور مالیاتی

حسابرسی مالیاتی قسمت اخیر ماده 97 قانون مالیات های مستقیم

در صورت انتخاب اظهارنامه به دلیل ریسک بالای مودیان

 

مقدمه

          مفاهیمی که در حسابرسی مالیاتی موضوع قسمت اخیر ماده 97 باید رعایت گردد به شرح ذیل و اختصار بیان می گردد و هر کدام از انها رفتار و عملکرد ماموران مالیاتی را در این حسابرسی توجیح می نماید

مفاهیم مالیات ستانی :

درامد(vat) هر مودی هزینه(اعتبار) مودی دیگر است

هزینه(اعتبار) هر مودی درامد(vat) مودی دیگر است

افزایش هزینه(اعتبار)یک مودی افزایش درامد(vat)مودی دیگر است

جهت تحقق مفاهیم فوق اصلاحیه مصوب 31/4/94 ق.م.م به شکل زیر طراحی گردیده است:

الف - مودیان مکلف به ارائه فهرست معاملات گردیده (حتی مکلفین به نصب صندوق فروشگاهی)

ب معافیت های مالیاتی تبدیل به معافیت نرخ صفر گردیده

ج- شمول حداکثری حلقه های مالیات بر ارزش افزوده

د نظام مالیات علی الراس حذف گردیده

و - مبادله وجوه ناشی از معاملات مودیان در بانک مستند گردیده

 

* اظهارنامه مالیاتی محور تعیین مالیات می باشد

* اظهارنامه در واقع اقرار نامه ایی است که اجرای مفاد مواد 274 و 275 ف.م.م و ماده 19 قانون مجازات اسلامی را میسر می کند

* اظهارنامه برای مودی ایجاد حق می کند

بنابراین اظهار نامه برآوردی توسط سازمان امور مالیاتی :

1 -  نباید هیچ گونه حقی برای مودی ایجاد کند تا مودی در هر حالت حتی در مراحل دادرسی جهت ایجاد حق برای خود مجبور به ارائه اظهار نامه گردد

2 اظهارنامه برآوردی فقط با هدف تعیین درآمد مودی و مستند به :

الف - اطلاعات مندرج در ماده 169 مکرر

ب فعالیت مودی مستند به گزارش های ماموران مالیاتی با ادله کافی از حجم و نوع فعالیت مودی تنظیم می گردد

3 چون ترازنامه برای مودی ایجاد حق می کند اظهارنامه برآوردی نیاز به ترازنامه ندارد

موجودی های و دارایی ها و بدهی ها در دو طرف  ترازنامه برای مودی ایجاد حق می کند

مثل بدهی در زمان انحلال یا موجودی فروش نرفته یا دارایی قابل استهلاک که مودی اظهارنامه سال بعد خود را می تواند مستند به اظهارنامه برآوردی اداره امور مالیاتی ارائه کند.

بنابراین اظهارنامه برآوردی نباید شامل حساب های دائمی باشد تا با سند افتتاحیه به سال بعد منتقل گردد

4 اظهارنامه برآوردی حاوی حساب های موقت از قبیل فروش مستند و یا براوردی بر اساس فعالیت مودی(با ادله کافی و در کلیه مراحل دادرسی توسط ماموران مالیاتی قابل دفاع باشد ) و فقط با کسر هزینه های مستند دارای شرایط فصل هزینه های قابل قبول که درآمد فروشندگان شده باشد

* توجه به استناد تبصره 2 ماده 210 ق.م.م تعیین هزینه براوردی صحیح نمی باشد چون ماموران مالیاتی حتی در خصوص مودیانی که به همه تکالیف خود عمل کرده اند و حتی فهرست حقوق خود را نیز اعلام نموده اند ولی هزینه مذکور را در دفاتر و اظهارنامه ابراز نکرده اند نمی توانند از درامد ابرازی مودی کسر نمایند 

* نوع شخصیت یا گروه اشخاص حقیقی موضوع آیین نامه ماده 95 در تهیه اظهارنامه مالیاتی براوردی موثر نمی باشد چون اظهارنامه مذکور شامل اطلاعات درامدی است که در نمونه اظهارنامه همه اشخاص پیش بینی گردیده است

* افزایش دارایی و موجودی حساب های بانکی جهت مودیانی که از ارائه اظهارنامه خودداری نموده میتواند نتیجه کسب درامد ابراز نشده باشد

لذا  ارائه اظهارنامه در هر یک از مراحل تشخیص یا دادرسی حق تعیین درامد و هزینه و موجودی و دارایی و بدهی بر اساس ابراز (نه تشخیص مامور مالیاتی) را به مودی می دهد

* به استناد تبصره 1 ماده 146 مکرر معافیت ها  در حالتهای  "الف" و "ب"  ذیل و کتمان برای معافیت نرخ صفر قابل اعمال نمی باشد   

 

 

حسابرسی در حالت های مختلف :

الف عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی توسط مودی مالیاتی :

1 اطلاعات خرید و فروش مودی در سطح  فعالیت مودی (با توجه به گزارش های بازدید و ادله کافی از حجم فعالیت مودی) در سامانه توسط سایر مودیان  اعلام گردیده است

 اگر اطلاعات فروش مندرج در سامانه ها کمتر از حجم فعالیت مودی باشد معادل براورد با ادله کافی قابل دفاع در مراحل دادرسی به فروش اظهارنامه اضافه می گردد

اظهارنامه براوردی با کسر هزینه های مستندی که درامد فروشندگان شده و دارای شرایط فصل هزینه های قابل قبول باشد ، از درامد های مستند و یا براوردی تهیه می گردد

2- فقط اطلاعات فروش موجود است

اظهارنامه براوردی بدون هزینه و فقط با رقم فروش مستند سامانه به اضافه فروش تا سطح فعالیت براوردی قابل دفاع توسط ماموران مالیاتی با ادله کافی تهیه می گردد (بدون هزینه)

3 فقط اطلاعات خرید در دسترس می باشد

اظهارنامه براوردی شامل فروش متناظر با خریدها بر اساس بالاترین قیمت فروش روز جهت مصرف کننده نهایی یا خریداران بازار ( ماده 14 قانون مالیات بر ارزش افزوده)  و یا فروش براوردی متناسب با فعالیت مودی پس از کسر خرید های مستند که درامد فروشندگان گردیده و دارای شرایط فصل هزینه های قابل قبول باشد تهیه می گردد

4 اطلاعات در دسترس درامدی یا هزینه ای نبوده بلکه شامل قرائنی از فعالیت مودی می باشد

مثل ردیف های 6 و 7 بند ب و بند های پ و ت ماده 169 مکرر

فروش مودی با توجه به حجم اطلاعات و فعالیت مودی(مستند به گزارش های بازدید و ادله کافی قابل دفاع در مراحل دادرسی) براورد می گردد

 باید معادل بهای افزایش دارایی های مستند یا ورودی به حساب های بانکی (با رعایت دستورالعمل رسیدگی به تراکنش های بانکی ) به درامد مودی اضافه گردد(بدون هزینه)

5 هیچ گونه اطلاعات درامدی از مودی در دسترس نمی باشد

با توجه به متن " اظهارنامه مالیاتی براوردی بر اساس فعالیت "  مندرج در ماده 97 ماموران مالیاتی با بازدید از محل فعالیت و معاینه و ارائه گزارش که دارای ادله کافی قابل دفاع از حجم فعالیت و درامد مودی باشد اظهارنامه براوردی شامل درامد مودی تهیه می نمایند

( لازم به ذکر است که در نامه شماره 29808/165 مورخ 3/5/94 مجلس شورای اسلامی به شورای محترم نگبهان کلمه " فعالیت" به متن ماده 97 اضافه گردیده ودر ارسالات قبلی لایحه به شورای محترم نگهبان حتی در نامه شماره 18851/165 مورخ 20/3/94 این کلمه نبوده است )

 

ب مودی اظهارنامه ارائه ولیکن از ارائه اسناد و مدارک کافی خودداری می نماید :

 1 - اطلاعاتی مغایر با اظهارنامه وجود ندارد

هزینه هایی که اطلاعات ومستندات ان ارائه نشده و یا فاقد شرایط فصل هزینه های قابل قبول باشد به درامد مودی اضافه می گردد

2 اطلاعات مغایر با اظهارنامه ارائه شده وجود دارد

حسب هر یک از حالت های پنج گانه بند (الف) فوق الذکر معادل درامد مغایر و هزینه هایی که اطلاعات ومستندات ان ارائه نشده و یا فاقد شرایط  فصل هزینه های قابل قبول باشد به درامد ابرازی مودی اضافه می گردد

 

ج مودی اظهارنامه مالیاتی را همراه اسناد ومدارک کامل ارائه نموده است :

1 - ولیکن اطلاعات درامدی  و یا فعالیت کتمان شده داشته است  که مغایر با اظهارنامه تسلیمی می باشد (به کلمه " فعالیت " در مواد97 و 227 توجه گردد)

 در هر یک از حالت های قبل یا بعد از تعیین مالیات :

 اطلاعات کتمان شده فروش و یا معادل بالاترین بهای فروش سال مربوط به خرید  یا درامد مربوط به فعالیت های  کتمان شده (بر اساس براورد با ادله کافی و قابل دفاع ) حسب مورد در هر یک از حالت های پنج گانه بند (الف ) فوق الذکر به درامدهای مودی اضافه می گردد 

2 معافیت هایی ابرازی که شرایط قانونی را ندارد به درامد مشمول مالیات اضافه می گردد

 

برچسبها: اظهار نامه برآوردی, تعیین مالیات ماده 97, علیرضا نریمانی